Kültürü Unutmamak

Geçenlerde bir akşam TRT belgeselde Malatya’da üzüm pestili yapımıyla ilgili bir programa denk geldik. 

Üzümlerin çuvala doldurulup ahşap oluklu bir teknede ezilmesini gördüğümüzde annem Rize’de pekmez yapılan teknelerden bahsetmeye başladı.

Pekmez tavası, üzümün ezildiği ahşap teçhizatın adını hatırlamaya çalıştı bir türlü hatırlayamadı.

İyi ki internet var.

Bir kaç linkten linke tıklamayla, önce Anadolu’daki adına sonra Karadeniz’deki adına ulaştım.

Şarakmana

Şaravaz

Annemin gençliğinden hatırladığı bizimse hiç bilmediğimiz.

Kültürümüzü, eskiye ait şeyleri o kadar büyük bir hızla unutuyoruz ki L

Bu aramam sırasında Özhan Öztürk adında bir meraklı Karadeniz’linin (aslında diş doktoru olup mitoloji, tarih ve halk bilime meraklı bir yazar) yayınladığı “Karadeniz Ansiklopedik Sözlük” eserine rastladım. 

Henüz kitap elimde değil ama geçmişi kültürü unutmamak için kütüphanemde olmalı aklıma estikçe karıştırıp karıştırıp okumak, keşfetmek istiyorum.

Çocukken anneannemden duyduğum, yöre insanın kullandığı o değişik kelimeleri hatırlamak keyif veriyor bana.

Bencil

Hayatta yalnızca kendini düşünen, başkalarının ihtiyaçları duyguları onun için zerrece önem taşımayan kişilere deriz. Etiket gibi bir şeydir.

Bencil.

Ben+cil.

Sadece ben. Hep ben.

Bunun aksine hayatında kendinden önce başkalarının ihtiyaçlarını önemseyen kendini yok sayanlara da sencil’mi deniyor acaba?

Hemen TDK’ya başvuruyoruz.

Bencil; 1.Yalnız kendini düşünen, kendi çıkarlarını herkesinkinden üstün tutan, hodbin, hodkâm, egoist:2. felsefe Bencilik öğretisine inanan

Sencil yok.

Bu arada TDK’nın sayfasında aradığımız kelimenin zıt anlamlısı, eş anlamlısına görebileceğimiz bir bağlantı olsa çok faydalı olurdu onu farkettim.

TDK’da olmadığı gibi internette zıt anlamlılara ulaşabileceğim başka bir sözlük de bulamadım. Bilen yada bulan varsa ve benimle paylaşırsa çok sevinirim.